Strokenteelt en Frietje Precies
Uitgedaagd door de Provincie Noord Brabant, Wageningen University & Research en PixelFarming Robotics zijn we begin 2019 aan de slag gegaan met strokenteelt.  Het is medio maart, de bodem van een perceel op de Nederland-Vlaamse grens kwam uit haar winterslaap. Wat gaan we er doen dit jaar? We hadden al gelezen over de potentie van strokenteelt, maar 3 meter breed past voor veel telers niet. Uiteindelijk zullen robots elke vierkante meter managen maar tot die tijd moeten we experimenteren met de techniek die we hebben staan. Veel vragen. Welke gewassen? Welke volgorde? Hoe stimuleren we natuurlijke plaagbestrijding tussen de stroken?

Het team van Jacob van den Borne, Provincie Noord-Brabant en UltraUltra zijn een ontwikkelproces ingegaan om van 3 stroken gewassen – aardappel, bataat en pastinaak – een heerlijk frietje te realiseren voor festivalgangers. Het was een heel avontuur, alles was nieuw, het gewas groeide door en Dutch Design Week kwam steeds dichterbij;  bij de oogst was pas net bekend waar van zoete aardappel en pastinaak op grote schaal friet gemaakt kon worden.  Met een hele bewustwordingscampagne en midden op het Ketelhuisplein in Eindhoven vertelden we in alle geuren en kleuren dat regeneratieve strokenteelt een toekomst heeft als de boer van het eindproduct mee profiteert. Sindsdien is Frietje Precies ieder jaar op het ketelhuis te vinden, duizenden mensen ervaren het verhaal en genieten ervan.

Grüne Woche, Land of the Future Food
Op vrijdag 19 januari 2024 is op de Internationale Grüne Woche in Berlijn het museum ‘Land of Future Food’ geopend door minister Piet Adema van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de gedeputeerden van de twaalf provincies en het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC). Frietje Precies mocht mee!

Iedere provincie presenteerde in het pop-up museum een innovatief streekproduct. Aan de hand van de producten wordt in het museum het unieke verhaal van het landschap, de regio en de beleving van de plek verteld. Bezoekers worden met QR-codes vervolgens online verder geïnspireerd om Nederland te ontdekken.

Het streekproduct waarmee Brabant de show steelt, is Frietje Precies. Wat de provincie betreft een aansprekend voorbeeld van het nieuwe bourgondisch in Brabant. Minister Piet Adema en onze gedeputeerde Marc Oudenhoven poseerden zelfs voor de sokkel van Frietje Precies met de drie gewassen. De avond ervoor hebben meer dan 200 Brabant-borrel genodigden van Frietje Precies genoten.

Vitaal platteland
Minister Piet Adema sprak tijdens de opening over de mooie producten die Nederland te bieden heeft. 'Regionale producten zijn niet alleen lekker, maar ook duurzaam en dragen bij aan een vitaal platteland. De koppeling aan toerisme biedt extra kansen voor een goed verdienmodel voor de boer. De opkomst van agrotoerisme is daarom een mooie ontwikkeling.’

De behoefte bij de consument aan authentiek, gezond en ambachtelijk geproduceerd eten biedt kansen als het gaat om lokale en regionale streekproducten. Naast een extra inkomen voor agrariërs biedt het ook kansen voor korte(re) ketens, betere verbinding tussen boer en bewoner, groei van het bewustzijn ten aanzien van de herkomst van ons voedsel en een hernieuwde beleving van en waardering voor het platteland en de natuur. Om een duurzame ontwikkeling tot stand te brengen is samenwerking tussen de agrarische sector en vrijetijdssector van groot belang.
 

Berlijn, 600 kilometer van Reusel
Frietje Precies is voor Zuid-Nederland een korte keten product. Van bodem tot buik worden weinig kilometers afgelegd en de productie is ook nog eens klimaat positief. Vanuit VDBorneCampus investeren we na 5 jaar nog steeds in Frietje Precies. Waar uit enthousiasme de hele keten in het begin mee deed, moeten we nu veel harder werken om het strokenteelt volume van ongeveer 1 ha per gewas in een frietzak te krijgen. 90% van de kosten zitten op dit moment in het traject NA de oogst. Om ketenkosten dekkend de friet beschikbaar te krijgen zitten we direct in het hoogste prijssegment. Dit laatste is niet erg, waar het volume de uitdaging is. 1 Ha pastinaak met de hand snijden is onbegonnen werk kwamen we het eerste jaar eigenhandig achter. Een fabriekslijn afhuren is eigenlijk na meer dan 10 Ha processing rendabel.

Pommes Genau
Het is gelukt om met Frietje Precies een kloppende teelt en kloppende keten mogelijk te maken. In de portemonnee klopt het nog niet. Hiervoor moeten we aan de slag met het agrotoerisme in zowel Nederland, België en Duitsland. We voelen ons een beetje een rockband in de jaren ‘90. In Nederland worden we op handen gedragen maar succes in Duitsland betekent dat je van je hobby je werk kan maken.

In het event en toerisme segment moeten we als gebied en keten samenwerking laten zien wat mogelijk is als we samen innoveren van bodem tot bord. Als dat lukt, dan gaan veel meer telers, ketens en gebieden met schaalbare regeneratieve (precisie) landbouw aan de slag en komen er vanzelf meer kloppende groene producten betaalbaar bij de consument. Verder de teelt, de telers, de toekomst, de techniek, de toeleveranciers en het jong talent tussen Brabant en Berlijn mee laten groeien/ontwikkelen is daarom zo gek nog niet. Jawohl, Pommes Genau, alles stimmt! Chips Genau? Zwiebeln Genau? Bratwurst Genau? Precies.

Dit artikel is i.s.m. de provincie Noord-Brabant tot stand gekomen. Grune Woche onderdelen zijn gebaseerd op het verslag van Landbouw en Voedsel Brabant van 19 januari 2024